Steun ons en help Nederland vooruit

donderdag 4 november 2021

Algemene beschouwingen Begroting 2022

Tijdens de algemene beschouwing van de begroting voor 2022 sprak Frits Harteveld namens de D66 fractie.

De tekst is ook beschikbaar als PDF middels onderstaande link:

Algemene beschouwingen op de begroting 2022 door D66 Halderberge 04-11-2021


Inleiding

Geachte collega-raadsleden, collegeleden en andere belangstellenden,

Voor ons ligt de begroting 2022. Dit is de laatste begroting van de raadsperiode 2018-2022, maar dit zijn ook de eerste algemene beschouwingen van D66 Halderberge in 25 jaar. Een mijlpaal!
Allereerst willen we de ambtenaren bedanken, die veel werk hebben verricht om deze begroting op te stellen. Het financiële portaal is een mooi startpunt om alle financiële stukken te bekijken en de infographic, waar we de begroting in één oogopslag zien. D66 Halderberge wil de griffier en de medewerkers van de griffie niet alleen bedanken voor de geweldige ondersteuning van het afgelopen jaar, maar ook voor de afgelopen raadsperiode.

  • Gezonde financiën als basis voor de toekomst!

Ga je naar school en werk je hard? Dan verdien je een gelijke kans op goed werk, een duurzaam huis en een mooie toekomst. Waar je ook bent geboren, in welke wijk je ook naar school ging. Ben je ziek of kun je minder goed meekomen? Dan word je geholpen. Volgens D66 Halderberge is dit de basis van een vrije en eerlijke samenleving.

Om alle plannen voor de toekomst uit te kunnen voeren is een gezonde financiële uitgangspositie heel belangrijk. Voordat we hier aandacht aan besteden, eerst een korte terugblik op de afgelopen raadsperiode.

Terugblik afgelopen raadsperiode 2018-2022
Wat zien we? Een opsomming van de feiten levert het volgende beeld op. Regelmatig hebben we geld uit de algemene reserves moeten halen om de begroting sluitend te krijgen. De OZB is flink gestegen met de extra stijging van vorig jaar van bijna 6 %, die structureel doorwerkt. De lasten van onze inwoners zijn hierdoor fors gestegen. Ook een flinke stijging van het aantal ambtenaren. Dan de financiële positie van onze gemeente. Het herstel hiervan zou pas in 2025 zichtbaar zijn en door de recente investeringen in het religieus erfgoed (€ 3 miljoen), duurt dit waarschijnlijk nog langer. Daar komt de mededeling bij dat onze gemeente bij de herverdeling van de rijksmiddelen er hard op achteruit gaat. Halderberge is een zogenaamde ‘nadeelgemeente’ en het kan zomaar zijn dat we de komende periode jaarlijks € 1 miljoen minder van het rijk ontvangen.

  • Plannen en projecten raadsperiode 2018-2022

Financieel gezien moet het blijven kloppen, want juist gezonde financiën zorgen ervoor dat we vrij zijn om de plannen voor de toekomst te kunnen uitvoeren. We constateren dat we veel hebben geïnvesteerd in de afgelopen raadsperioden. Wat krijgen onze inwoners, ondernemers en verenigingen hiervoor dan terug? Dat is zonder meer veel! Er zijn plannen uitgevoerd, in uitvoering of in voorbereiding. Zo maar een greep: de woningbouwprojecten, de dorpshuizen, de scholen, de winkelstraten, het groen en het religieus erfgoed. D66 Halderberge staat hier helemaal achter en wordt hier blij en vrolijk van, maar we zijn en blijven van mening dat gezonde financiën de basis voor de toekomst van onze gemeente is.

Op hoofdlijnen staan we achter de plannen uit de begroting; bij een aantal wil D66 Halderberge stil staan en eigen accenten aangeven.

Goed onderwijs in goede gebouwen
Goed onderwijs is de basis voor een vrije en gelukkige samenleving waar iedereen tot zijn recht komt. Onderwijs van goede kwaliteit is onderwijs dat het beste uit elke leerling haalt. Een goede opleiding geeft je de vrijheid om je dromen na te jagen en je talenten te benutten en de vrijheid om jezelf in de samenleving te vinden. Goed onderwijs begint in goede gebouwen en daar werken we in Halderberge hard aan met de miljoeneninvesteringen in de basischolen in Bosschenhoofd (’t Bossche Hart), Hoeven (Uniek) en Oudenbosch (De Klinkert) en het Marklandcollege (Oudenbosch).

Wonen in een duurzaam en groen Halderberge; een betaalbaar huis voor iedereen

We willen meer ruimte voor huizen en natuur (bomen!), want mensen voelen zich vrij en gelukkig als ze ruimte hebben. We willen een leefomgeving die schoon en groen is. We willen de bebouwde leefomgeving zoveel mogelijk “klimaatbestendig” maken door maatregelen als het vergroenen van de leefomgeving. Halderberge moet een fijne plek zijn om te wonen, werken en samenzijn. Goed onderhoud van het groen, wegen en fiets en wandelpaden hoort daarbij.

Er is een enorm tekort aan betaalbare woningen voor starters/jongeren (koop en huur). We zijn blij dat we samen met de VVD en de WOS een motie hebben ingediend, dat bij de verdere uitwerking van de nieuwe Woonvisie 2022-2025 wordt gekeken naar ‘bouwen naar behoefte’ met extra aandacht aan betaalbare woningen (koop en huur) voor starters/jongeren. We hopen dat door de uitvoering van deze motie en het bouwen van minimaal 1.000 woningen in de komende jaren, de woningmarkt meer op gang komt, starters/jongeren aan een eerste duurzame huis kunnen komen en jongeren in onze gemeente kunnen blijven of weer terugkeren.

Innovatief bouwen (zoals hout en andere innoverende technieken) als duurzaam alternatief voor beton, baksteen of staal, maar ook het zoeken naar alternatieve woonvormen (tiny houses, woningdelen en cohousing etc) krijgt wat D66 Halderberge betreft hierbij de volle aandacht.

Vraag aan het college:

Wanneer kunnen we een voorstel in de raad bespreken voor het ophogen van de starterslening en het invoeren van de duurzaamheidslening om zo de kansen voor starters/jongeren te vergroten hun eerste duurzame huis te bemachtigen?

Op naar een duurzame toekomst

De versnelling en focus voor woningbouw, waar nu de nadruk op ligt in de begroting, ziet D66 Halderberge ook graag als het gaat om de klimaatdoelen halen en het stimuleren van circulair ondernemerschap, want daar willen wij een schepje bovenop doen!

Klimaatverandering is één van de grootse uitdagingen van deze tijd. De temperaturen lopen op en tegelijkertijd zien we steeds vaker wateroverlast door extreme regenval. Droogte maakt de landbouw en de natuur steeds kwetsbaarder. Luchtverontreiniging veroorzaakt vroegtijdige sterfgevallen per jaar.

Het is onze plicht naar jongeren en toekomstige generaties om hier iets aan te doen. Door als Halderberge voorop te lopen, creëren we nieuwe kansen voor iedereen. We maken meer gebruik van de fiets en het openbaar vervoer, elektrische personenvervoer en gaan onze huizen allereerst goed isoleren. We stimuleren het delen van elektrische auto’s en fietsen.

Een fijne, groene woon- en leefomgeving houdt de temperatuur lager, overtollig water in bedwang en geeft ruimte aan bio-diversiteit. Een schone en veilige omgeving is belangrijk voor onze gezondheid en welvaart en daar hoort ook geen (zwerf)afval bij!

We moeten de ‘groene keuze’ de logische keuze voor iedereen maken: makkelijk en betaalbaar, want iedereen moet mee kunnen doen. Onze inwoners moeten hierbij meepraten, beslissen en profiteren. We willen deze ‘groene keuze’ niet opleggen, maar we willen onze inwoners verleiden om mee te doen. Alle beetjes helpen en plaats de goede voorbeelden in de spotlights. Zo maken we Halderberge “klimaat-klaar”. Onze eerste klimaatburgemeester, al is dat maar voor één week, is daarbij meer dan welkom!

Vragen aan het college

Is het college bereid om te investeren in meer openbare oplaadpunten voor elektrische auto’s in onze gemeente in samenwerking met Energiek Halderberge om het elektrisch rijden te stimuleren?

Is het college bereid om in samenwerking met Energiek Halderberge te onderzoeken om een revolverend fonds voor investeringen in te stellen, om zo onze inwoners te verleiden mee te doen met de energietransitie (het opwekken van de eigen energie, het isoleren van woningen, ‘van het gas af’ etc)?

Kan het college aangeven wat de stand van zaken is van ons voorstel om te starten met een proef voor het gratis ophalen aan huis van BEST-spullen (boeken, (kleine) elektrische apparaten, speelgoed en textiel) in samenwerking met de startup Byewaste, Saver en andere partijen?

Motie Groene pluimen

D66 Halderberge dient een motie in om ‘groene pluimen’ uit te delen op advies van ambassadeurs in de kernen, voor inwoners en verenigingen, die zich verdienstelijk maken voor duurzaamheid. De carnavalsverenigingen, die hun bouwafval gaan scheiden en dit recent kenbaar hebben gemaakt, verdienen wat ons betreft een eerste ‘groene pluim’!

Motie Actieplan Circulair Halderberge

D66 Halderberge dient een motie in om het circulair ondernemerschap in onze gemeente een impuls en versnelling te geven in de vorm van een stage/afstudeerproject voor studenten.

Bouwen aan vitale democratie: het gemeentebestuur dicht bij de inwoners

We willen dat inwoners zich meer betrokken voelen bij de besluiten van het gemeentebestuur. Dat begint met een gemeentebestuur dat helder communiceert en direct reageert op vragen van inwoners. Communicatie vanuit de gemeente moet duidelijk zijn en gewekte verwachtingen moeten worden waargemaakt en nagekomen. Onze inwoners moeten kunnen vertrouwen op een gemeente, die er voor hen is. D66 Halderberge staat op het standpunt dat we naar onze inwoners, ondernemers en verenigingen toe moeten gaan en niet andersom.

Vraag aan het college

Bij onze gesprekken die we met onze inwoners hebben, hebben we het volgende opgehaald. Naar aanleiding van een melding in de buitenruimte, wordt een noreplybericht gestuurd. Ook de tekst van brieven door de gemeente worden vaak als moeilijk ervaren met vakjargon. Om een wijkagent te spreken voor geluidsoverlast in de buurt, moet eerst worden gekeken op de website www.politie.nl wie de wijkagent is en via een 0900-nummer worden gebeld. Dit is niet klantvriendelijk en werkt niet stimulerend. Vaak horen we ook dat de wijkagent en de boa niet (vaak) te zien zijn. College wat kunnen we doen om deze bovengenoemde ervaringen in positieve zin te veranderen?

Kunst en cultuur

Het is het waard om te investeren in kunst en cultuur, want dat is het fundament van onze samenleving. Kunst en cultuur zijn de aanjager van individuele en maatschappelijke ontwikkeling. Dat begint bij kunst- en cultuuronderwijs op de basisschool.

Iedereen zou daarom moeten kunnen genieten van een breed aanbod van kunst en cultuur in Halderberge, maar …… ook in de openbare ruimte om bijvoorbeeld de ‘beleving’ in de winkelstraten te vergroten.

Motie Kunst in de openbare ruimte

D66 Halderberge dient een motie in om met de culturele ondernemers in onze gemeente (via Anneke Wijn) en Cultuureducatie Halderberge, een actieplan op te stellen voor kunst in de openbare ruimte en daarbij ook ideeën van jongeren te betrekken.

Basisnetspoor en vliegveld Seppe

Een schone en veilige omgeving is belangrijk voor onze gezondheid en welvaart en daar horen geen “giftreinen” door Oudenbosch bij en een vliegveld in Bosschenhoofd met overlast voor de omgeving door de vliegbewegingen.

Vraag aan het college

Als gemeente moeten we blijven investeren en zoeken naar andere oplossingen, want wij willen in de toekomst géén giftreinen meer door onze gemeente. Complimenten dat de burgemeester hierin het initiatief neemt en de regio hierbij betrekt. Wat kunnen we in de komende periode hiervan nog verwachten?

De vliegbewegingen op het vliegveld in Bosschenhoofd blijven een vervelende overlast voor de inwoners in de omgeving van het vliegveld. Hoe kan het college deze cirkel doorbreken en wat gaat het college hieraan doen?

Jongeren
D66 Halderberge is en blijft van mening, dat we jongeren meer moeten betrekken bij de plannen van de gemeente. We willen meer aandacht voor én vanuit het perspectief van jongeren. D66 Halderberge is van mening dat we de komende raadsperiode moeten zoeken naar innovatieve en aansprekende vormen om jongeren te betrekken bij de lokale democratie. Om dit vorm te geven, moeten we eerst naar onze jongeren toe en in gesprek gaan om te horen hoe zij hierover denken. Wat ons betreft begint dit al op de basisschool. Op deze manier wordt de drempel naar de politiek verlaagd en wordt zo een basis gelegd voor jongeren, die willen meedenken en meedoen.

  • Tot slot: zorg goed voor elkaar in Halderberge

Als gemeente hebben we een belangrijke taak om mensen te ondersteunen die werken in de reguliere zorg, de mantelzorg, de jeugdzorg, jeugdhulpverlening, de zorg voor mensen met een beperking, maar ook onze vrijwilligers in de sport, bij de samenstichtingen enz. We zijn trots op deze mensen, die elke dag opnieuw hard werken voor een ander. Deze mensen moeten we koesteren en ondersteunen waar mogelijk!

Voor D66 Halderberge is iedereen gelijk. Iedereen heeft het recht om zichzelf te zijn. We willen gelijke kansen met en voor elkaar organiseren, elke dag weer. Thuis, op straat, op school en op het werk. Naar een open, vrije samenleving met échte kansen voor iedereen. Onze vrijheden en veiligheid zijn er voor iedereen. Mensen anders behandelen op basis van afkomst, geslacht of geloof tolereren we niet. Gelijke kansen voor iedereen op het gebied van werk en wonen vinden we belangrijk, maar ook gelijke kansen voor mensen met een beperking. We moeten goed voor elkaar zorgen.

D66 Halderberge laat iedereen vrij, maar niemand vallen!